عقد صلح یکی از عقود اسلامی است، که قواعد حاکم بر آن در فصل هفدهم قانون مدنی ذیل مواد 752 تا 770 بیان گردیده است. عقد صلح در زمره عقود مسامحه ای جای دارد. منظور از عقود مسامحه ای آن دسته از قرارداد ها هستند که مبتنی بر بخشش و رفع تنازع میان طرفین می باشند. عقد صلح برای رفع تنازع موجود میان دو طرف و همچنین اختلافاتی که طرفین احتمال می دهند در آینده به وقوع بپیوندد، منعقد می گردد. صلح در حقوق ایران معنای وسیعی داشته و حتی ممکن است در ضمن معامله دیگری مثل بیع یا اجاره منعقد گردد.
موضوع عقد صلح ممکن است ایجاد حق، انتقال حق و یا اسقاط حق باشد. در مفهوم صلح، نوعی تسالم یا گذشت وجود دارد که ویژگی اصلی این عقد را تشکیل می دهد. با این وجود صلح عقدی لازم است و طرفین می بایست تا زمانی که از نظر قانونی این عقد پابرجاست، به مفاد آن پایبند باشند. برای صحت صلح طرفین عقد باید وفق ماده 753 قانون مدنی اهلیت قانونی (عقل، بلوغ، قصد و اختیار) داشته باشند. بنابراین افراد محجور از قبیل دیوانگان و کودکان نمی توانند عقد صلح منعقد کنند. موضوع عقد صلح باید امری مشروع باشد و صلح بر امور نامشروع به موجب ماده 754 قانون مدنی باطل است. برای دریافت مشاوره حقوقی با شماره 09212242670 تماس بگیرید.
منظور از حق شفعه چیست؟
حق شفعه حق تملک قهری حصه شریک از خریدار است. منظور از قهری بودن تملک، بی تاثیر بودن رضایت و اراده مالک (خریدار) در اعمال حق شفعه است. در حق شفعه شریک مال غیر منقولی مثل زمین، سهم شریک خود را در صورت فروش تصاحب می کند. یعنی مبلغی را که خریدار در ازای تملک سهم شریک پرداخته، به او می پردازد و تمام ملک را به مالکیت خود در می آورد.
شرایط لازم برای اعمال حق شفعه
حق شفعه مطابق با ماده 808 قانون مدنی یک حق استثنایی است و تنها در صورتی که همه شرایط قانونی آن موجود باشد قابلیت اعمال دارد. بر اساس ماده مزبور شرایط ایجاد حق شفعه از قرار زیر است:
- اشاعه ملک؛ منظور از اشاعه این است که سهم هر کدام از دو شریک تقسیم نشده و آنها در تک تک ذرات ملک مشاعی شراکت داشته باشند.
- غیر منقول بودن مال؛ همانطور که اشاره شد حق شفعه در اموال غیر منقول مثل خودرو قابلیت اعمال نداشته و به اموال غیر منقولی مثل زمین اختصاص دارد.
- انتقال از طریق بیع؛ بنابراین اگر شریک مال خود را به دیگری صلح کند، یا به شیوه دیگری به جز عقد بیع (خرید و فروش) انتقال دهد، حق شفعه واقع نمی شود.
- حصر ملک به دو شریک؛ اعمال حق شفعه منحصر در موردی است که مال مشاع میان دو شریک مشترک باشد. بنابراین اگر ملک در مالکیت سه شریک و بیشتر باشد، حق شفعه قابلیت اعمال ندارد.
هزینه نگارش دادخواست اخذ به شفعه توسط وکیل
هزینه نگارش دادخواست اخذ به شفعه تابع خواست و اراده وکیل و موکل است. این موضوع معولاً بستگی به ارزش و بهای ملکی که مورد اخذ به شفعه است دارد. در صورتی که میان وکیل و موکل در این خصوص توافقی صورت نگرفته باشد، اجرت وکیل یا حق الوکاله مطابق با آیین نامه تعرفه حق الوکاله مصوب قوه قضاییه تعیین خواهد شد. در این زمینه همچنین می توانید با موسسه حقوقی وکلای تلفنی در تماس باشید. این مجموعه با عضویت بهترین وکلای دعاوی ملکی، آماده ارائه خدمات مشاوره حقوقی آنلاین و رایگان می باشد.
مدارک لازم برای نگارش دادخواست اخذ به شفعه
دادخواست اخذ به شفعه باید به محاکم حقوقی محل وقوع ملک تقدیم گردد. به همراه دادخواست اخذ به شفعه علاوه بر مدارک هویتی خواهان از جمله رونوشت کارت ملی، باید مدرکی دال بر وقوع بیع میان شریک مال مشاع با خریدار ارائه گردد. معمولاً خرید و فروش اموال غیر منقول به موجب قولنامه و در دفاتر مشاور املاک انجام می گیرد.
وکیل کاربلد برای پرونده اعمال حق شفعه در عقد صلح
مبنای حق شفعه در حقوق اسلامی دفع شریک قهری و ناخواسته است. بنابراین اگر صاحب حق شفعه سهم خود را به دیگری منقل کند، منتقل الیه حق شفعه ندارد، چرا که با علم به شریک جدید، معامله را منعقد کرده است. حق شفعه مخصوص اموال غیر منقول (املاک) است. با این وجود اگر اموالی مانند بنا و درخت با فرض منصوب بودن بر زمین، همراه با ملک فروخته شوند، حق شفعه در آن نیز جاری است.
به موجب ماده 570 قانون مدنی اعمال حق شفعه در عقد صلح امکان ندارد. با این حال این موضوع که ملک به موجب عقد صلح انتقال یافته یا عقد بیع، موضوع پیچیده ای بوده که تشخیص آن در صلاحیت دادگاه است. وکیل کاربلد می تواند اعمال حق شفعه در عقد صلح را ممکن سازد. بنابراین لزوماً در هر مورد که طرفین ادعا کنند مال را در قالب عقد صلح انتقال داده اند، ادعای آنها پذیرفته نمی شود. چه بسا قرارداد منعقد شده بین طرفین بیع بوده، ولیکن آنها برای این که حق شفعه را از شریک سلب کرده باشند، نام عقد صلح بر آن گذاشته باشند. برای دریافت مشاوره حقوقی تلفنی در هر ساعت از شبانه روز با ما در ارتباط باشید.
| سوالات حقوقی ملکی |
| وکیل ملکی کیست؟ |
| مشاوره حقوقی حق شفعه |
| مشاوره حقوقی ملکی |
| درباره ما |
نظرات
نازنین
حق شفعه از آن نهادهای حقوقی است که به دلیل شرایط خاص و استثنایی، اغلب دچار سوءبرداشت میشود و این مطلب بهخوبی توانسته ابهامات آن را برطرف کند. توضیح اینکه حق شفعه فقط در اموال غیرمنقول مانند زمین قابل اعمال است و در اموالی مثل خودرو اصلاً موضوعیت ندارد، نکتهای است که بسیاری از افراد از آن بیاطلاع هستند. همچنین تأکید بر اینکه انتقال باید حتماً از طریق عقد بیع انجام شده باشد و صلح یا هبه موجب ایجاد حق شفعه نمیشود، اهمیت بررسی دقیق نوع قرارداد را نشان میدهد. بخش مربوط به هزینه نگارش دادخواست و وابستگی آن به ارزش ملک نیز اطلاعات مفیدی به مخاطب میدهد و از سردرگمی اولیه جلوگیری میکند. بهخصوص اشاره به امکان مراجعه به وکلای متخصص دعاوی ملکی، تصمیمگیری را برای افراد سادهتر میکند. در تجربهای که من داشتم، قبل از هر اقدامی از مشاوره حقوقی استفاده کردم و از طریق سایت وکلای تلفنی با وکیل مشورت گرفتم. تحلیلهای حقوقی آقای دکتر توکلی باعث شد مسیر درست را انتخاب کنم و از طرح دعوای بینتیجه جلوگیری شود. چنین محتوایی برای هر کسی که با معاملات املاک مشاع سروکار دارد، بسیار ضروری و ارزشمند است.
یگانه
این مطلب یکی از دقیقترین و در عین حال قابلفهمترین توضیحاتی است که درباره مفهوم حق شفعه خواندهام. بسیاری از افراد تصور میکنند حق شفعه بهمحض فروش سهم شریک ایجاد میشود، در حالی که همانطور که در این متن بهدرستی توضیح داده شده، این حق یک استثنای قانونی است و تنها در صورت تحقق تمام شرایط ماده ۸۰۸ قانون مدنی قابل اعمال خواهد بود. توضیح مفهوم تملک قهری و اینکه رضایت خریدار در اعمال حق شفعه تأثیری ندارد، نکته بسیار مهمی است که در بسیاری از دعاوی نادیده گرفته میشود. همچنین تفکیک دقیق شرایطی مانند مشاع بودن ملک، غیرمنقول بودن مال و محدود بودن شراکت به دو نفر، باعث میشود خواننده قبل از هر اقدامی وضعیت خود را دقیق بررسی کند. بخش مربوط به مدارک لازم و محل تقدیم دادخواست نیز کاملاً کاربردی و مبتنی بر رویه عملی دادگاههاست. به نظر من در چنین پروندههایی دریافت مشاوره حقوقی تخصصی ضروری است. من شخصاً از طریق سایت وکلای تلفنی راهنمایی گرفتم و توضیحات آقای دکتر توکلی کمک کرد متوجه شوم آیا اصلاً امکان طرح دعوای اخذ به شفعه برایم وجود دارد یا خیر. این مطلب واقعاً از بروز اشتباهات پرهزینه جلوگیری میکند.
سردفتر
درود هرگاه صلح در مقام بیع جاری شود، تشریفات و آثار و تبعات بیع را دارا می باشد به ویژه اگر به صورت عادی تنظیم گردیده باشد که در این صورت قابلیت ادعا و اثبات آن سهل تر است.
بهنام رحمانی فرد
باسلام حق شفعه حقی است که در قانون مدنی به آن اشاره شده است حق شفعه زمانی به وجود می آید که یک مال غیرمنقول قابل تقسیم بین دو نفر به صورت اشاعه وجود داشته باشد،و صاحب این حق را شفیع می گویند حق شفعه زمانی به وجود می آید که یکی از دو شریک سهم خود را در قالب بیع به شخص ثالثی بفروشد و در این صورت طرف دیگر می تواند از طریق حق شفعه ثمن معامله را به شخص ثالث پرداخت نماید و تمام زمین را مالک شود اما آنچه که در این مقاله به آن اشاره شده است این است که آیا حق شفعه در صلح راه دارد یا خیر؟بایستی گفت که در قانون مدنی حق شفعه در صلح را ندارد اما گاهی اوقات شخص معامله را انجام میدهد و تشخیص صلح از بیع بسیار مشکل می باشد که در این مواقع بایستی با وکیل متخصص مشورت نماییم.
علی زاده
حق شفعه مختص عقد بیع و فقط میان ۲ نفر می باشد ک در جز جز مال شریک باشند و مختص مال غیر منقول می باشد
محمد مهدی احمدی
موضوع عقد صلح ممکن است ایجاد حق، انتقال حق و یا اسقاط حق باشد. در مفهوم صلح، نوعی تسالم یا گذشت وجود دارد که ویژگی اصلی این عقد را تشکیل می دهد. با این وجود صلح عقدی لازم است و طرفین می بایست تا زمانی که از نظر قانونی این عقد پابرجاست، به مفاد آن پایبند باشند. برای صحت صلح طرفین عقد باید وفق ماده 753 قانون مدنی اهلیت قانونی (عقل، بلوغ، قصد و اختیار) داشته باشند. بنابراین افراد محجور از قبیل دیوانگان و کودکان نمی توانند عقد صلح منعقد کنند. موضوع عقد صلح باید امری مشروع باشد و صلح بر امور نامشروع به موجب ماده 754 قانون مدنی باطل است
محمد صادق تیغ نورد
با سلام و احترام ، یکی از عقودی که در جاهای مختلف کاربرد فراوانی داشته و بیشتر برای رفع نزاع بین طرفین استفاده میشود عقد صلح است. همانطوری که از دیرباز ما در مورد نزاعهای مختلف میشنیدیم که طرفین با همدیگر مصالحه مینمایند عقد صلح نیز چنین حالتی دارد و بیشتر برای حل اختلاف و رفع نزاع بین طرفین منعقد میگردد. عقد صلح میتواند باعث ایجاد حق اسقاط و یا انتقال آن باشد و بایستی به قصد واقعی طرفین در زمان انعقاد این عقد توجه کرد گاهی اوقات پیش میآید که شخصی مال و اموال خود را به دیگری صلح مینماید اما هدف غایی وی عقد بیع میباشد نه عقد صلح، پس دریافت منظور واقعی طرفین از انجام معامله بسیار مهم است.یکی از حقوق دیگری که بهصورت استثنایی و ۹ همیشگی برای افراد برقرار میشود اخذ به شفعه میباشد اخذ به شفعه به زبان ساده یعنی مال غیرمنقول قابل تقسیمی میان ۲ نفر مشترک باشد و یکی از ۲ شریک سهم خود را به نفر سوم واگذار نماید در این زمان شریک دیگر میتواند پول آن را به نفر سوم پرداخت نموده و مالک کل سهم شراکتی بین ۲ طرف گردد. با توجه به استثنایی بودن این حق بایستی تمام اصول و قواعد آن رعایت گردد تا بتوان اخذ به شفعه یا حق شفعه را منعقد نمود. این حق در ماده ۸۰۸ قانون مدنی تعریفشده است و اگر تمام اجزای آن موجود نباشد امکان وصول یا امکان استفاده از این حق وجود نخواهد داشت.در حالت عادی زمانیکه مال غیرمنقول بهصورت صلح به دیگری واگذار میشود امکان اخذ به شفعه بدلیل استثنایی بودن آن وجود ندارد اما همانطوریکه در بالا عرض شد بایستی قصد واقعی طرفین از صلح را دریافت نمود گاهی اوقات طرفین ادعای صلح را دارند اما آن چیزی که واقع میشود بین میان آن دوست پس بایست در اینگونه موارد از ۱ وکیل کارکشته استفاده نمود تا بتوانیم حقمان را بهصورت کامل استیفا نماییم. مؤسسه وکیل تلفنی این افتخار را دارد که از وکلای کارکشته ای برای این امور بهره برده و میتواند مشکل شما را حل نماید کافی است با این وکلا تماس گرفته و مشکل خویش را برطرف نمایید، موفق باشید.
سپیده کرمی
درود،آن دسته از صلح ها که عملا به معنای بیع است تمام احکام بیع را دارد، بنابراین حق شفعه جاری است.
فریبرز ذوالفقاری
با سلام مطابق با ماده 808 قانون مدنی یک حق استثنایی است و تنها در صورتی که همه شرایط قانونی آن موجود باشد قابلیت اعمال دارد. بر اساس ماده مزبور شرایط ایجاد حق شفعه از قرار زیر است: اشاعه ملک؛ منظور از اشاعه این است که سهم هر کدام از دو شریک تقسیم نشده و آنها در تک تک ذرات ملک مشاعی شراکت داشته باشند. غیر منقول بودن مال؛ همانطور که اشاره شد حق شفعه در اموال غیر منقول مثل خودرو قابلیت اعمال نداشته و به اموال غیر منقولی مثل زمین اختصاص دارد.