هر عقدی دو طرف دارد که این دو طرف با رضایت یکدیگر اقدام به انعقاد قرارداد میکنند و به این ترتیب موظف میشوند به تعهدات خود عمل کنند. اما گاها شرایطی عارض میشود که این عقد و قرارداد را بی اثر میکند. این حالت که انحلال قرارداد نام دارد، از اجرای قرارداد صحیحی که میتوانست اجرا شود، جلوگیری میکند.
انحلال قرارداد سه حالت مختلف دارد که عبارتند از؛ 1. تفاسخ 2.فسخ 3.انفساخ.
در ادامه بیشتر در این باره صحبت خواهیم کرد. پس با من و موسسه حقوقی وکلای تلفنی همراه باشید که قطعا این مطلب به دردتان خواهد خورد! زیرا قراردادها و عقود یکی از متداولترین امور در زندگی همه ما هستند.
تعریف قرارداد از زبان وکیل
پیش از این که راجع به انحلال قراردادها و موارد آن و تفاوت آن با بطلان قرارداد صحبت کنیم، لازم است بدانیم قرارداد چیست؟!
وکیل قراردادهای موسسه حقوقی وکلای تلفنی در تعریف قرارداد میگوید: قرارداد یا همان عقد، کنترات یا پیمان یک توافق الزام آور است که تعهدات و حقوق طرفین را مشخص میکند. وقتی میان دو نفر یا دو اراده توافقی حاصل میشود، میگویند قرارداد منعقد شده است.
هر قراردادی یک سری اثر حقوقی در پی دارد و به عبارتی گفته میشود قرارداد موجب به وجود آمدن اثر حقوقی میشود، که با انحلال آن این اثر حقوقی نیز از بین میرود.
منظور از انحلال قرارداد چیست؟
حالا که با مفهوم قرارداد آشنا شدیم و فهمیدیم که منظور از قرارداد چیست، میتوانیم وارد مبحث اصلی خودمان شویم. انحلال قرارداد یعنی برهم زدن قرارداد و از بین بردن اعتبار و آثار حقوقی آن که ممکن است به خواست هر دو طرف یا یکی از آن ها باشد و یا دلیل دیگری داشته باشد.
به طور مثال شما یک خودرو سواری از فردی خریداری کرده اید و میان شما عقد بیع منعقد شده است. پس از انعقاد قرارداد یا همان عقد بیع، شما و طرف مقابل میتوانید با توافق یکدیگر عقد را منحل کنید که در این حالت تفاسخ صورت میگیرد. یا این که خود شما که یکی از طرفین این عقد و قرارداد هستید، با اختیاراتی که قانون برایتان در نظر گرفته تصمیم به فسخ قرارداد و به اصطلاح انحلال آن میگیرید.
انحلال قرارداد حالت سومی هم دارد که به آن انفساخ گفته میشود. در این حالت اراده شما و طرف مقابل (فروشنده خودرو) دخیل نیست بلکه شرایط خارجی یا شروط فسخ موجب منحل شدن قرارداد میشود. مثلا اتومبیل مورد نظر قبل از این که به شما تحویل داده شود، در یک سانحه تصادف از بین میرود یا چنان خسارت میبیند که شکل اصلی آن تغییر میکند.
تفاوت انحلال قرارداد با بطلان قرارداد
بسیاری از افراد انحلال قرارداد را با بطلان آن یکی میدانند چون این دو شباهت زیادی به یکدیگر دارند و به نوعی هر دو باعث از بین رفتن تعهدات طرفین میشوند. منتهی در انحلال قراردادها آثار حقوقی مترتب بر آن از همان روزی که قرارداد به موجب یکی از حالات گفته شده منحل میشود، از بین میرود. در حالی که در بطلان قرارداد از همان روز اول هیچ اثری بر قرارداد مترتب نشده بوده که بخواهد از بین برود!
![]()
در ضمن موارد بطلان قرارداد عبارتند از؛ 1. اشتباه در نوع عقد 2. اشتباه در مورد عقد 3. اشتباه در خود موضوع مورد معامله 4. اشتباه در شخص طرف معامله. بنابراین فقط این موارد است که باعث بطلان قرارداد میشود و در اینجا اراده طرفین دخالتی ندارد. پس این نیز دومین تفاوت میان انحلال و بطلان قراردادها به حساب میآید.
مراحل انحلال قرارداد
مراحل انحلال قرارداد بسته به این که انحلال با کدام یک از موارد گفته شده است، متفاوت خواهد بود.
در انحلال با تفاسخ که دو طرف معامله به توافق میرسند که معامله را منحل کنند، اگر ثمن یا مثمن جابجا شده باشد باید برگردانده شوند تا به این ترتیب قرارداد برای همیشه پایان یابد.
اما انحلال با فسخ که توسط یکی از طرفین قرارداد اتفاق میافتد، نیاز به حکم قانون دارد. یعنی طرفی که قصد منحل کردن قرارداد را دارد فقط میتواند در چارچوب قانون و با اختیاراتی که قانون برای او در نظر گرفته (خیارات فسخ) این کار را انجام دهد.
انحلال با انفساخ هم که انحلال قهری قرارداد است و اراده طرفین در آن هیچ نقشی ندارد. بنابراین مرحله خاصی هم نخواهد داشت فقط اگر ثمن میان طرفین ردوبدل شده باشد، فروشنده موظف به باز گرداندن آن است.
وکیل قراردادها چه خصوصیاتی دارد؟
وکیل قراردادها شخصی باتجربه در زمینه انعقاد قراردادها و انحلال قرارداد است. چنین شخصی علاوه بر تجربه باید در رشته حقوق تحصیل کرده و از قوانین موجود مطلع باشد تا بتواند در چارچوب قانون قرارداد مورد نظر شما را تنظیم کرده، یا برای انحلال و بطلان آن شما را راهنمایی کند.
وکیل قراردادها ممکن است همان وکیل دادگستری باشد یا خیر. البته توجه داشته باشید او در صورتی میتواند وکالت پرونده حقوقی با موضوع قرارداد یا انحلال و ... آن را قبول کند که وکیل دادگستری باشد. در غیر این صورت فقط میتواند خارج از محاکم قضایی پیگیر امور بوده و یا با مشاوره حقوقی، شما را راهنمایی کند.
موسسه حقوقی وکلای تلفنی، جمعی از برترین وکلای قراردادها و کارشناسان مجرب در این حوزه را گرد هم آورده است. شما برای واسپاری وکالت پرونده های حقوقی خود یا مشورت با ایشان میتوانید مشاوره حقوقی تلفنی این موسسه را خریداری نمایید، یا با شماره 09212242670 تماس بگیرید.
مشاوره حقوقی تلفنی انحلال قرارداد
تمام سعی من بر این بود که در این مقاله نکات مربوط به انحلال قرارداد را به صورت واضح بیان کنم و همچنین به پرتکرار ترین پرسش های شما در رابطه با قراردادها و بطلان و انحلال آن ها، پاسخ بدهم. اما با این حال پاسخ دادن به برخی از سوالات نیازمند بررسی بیشتر قرارداد است. بنابراین اگر با مطالعه مطالب بالا به آنچه میخواستید، نرسیدید بهتر است با خرید یکی از مشاوره های حقوقی تلفنی موسسه حقوقی وکلای تلفنی، با یکی از وکلای مجرب این موسسه صحبت کنید و پاسخ سوال خود را بگیرید.
البته در صورتی که سوال حقوقی شما نیاز به بررسی نداشته باشد، میتوانید از مشاوره حقوقی آنلاین و رایگان موسسه ما استفاده کنید.
| تنظیم قرارداد انلاین |
| وکیل تنظیم قرارداد |
| مشاوره حقوقی در نگارش قرارداد |
| وکیل قراردادها |
| درباره ما |
درخواست جهت: 10دقیقه مشاوره حقوقی فوق تخصصی با وکیل پایه یک دادگستری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: 10دقیقه مشاوره حقوقی فوق تخصصی با وکیل پایه یک دادگستری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 250,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: 20 دقیقه مشاوره حقوقی تخصصی با وکیل پایه یک دادگستری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: 20 دقیقه مشاوره حقوقی تخصصی با وکیل پایه یک دادگستری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 300,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: 30 دقیقه مشاوره حقوقی فوق تخصصی با وکیل پایه یک دادگستری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: 30 دقیقه مشاوره حقوقی فوق تخصصی با وکیل پایه یک دادگستری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 350,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: 60 دقیقه مشاوره حقوقی فوق تخصصی با وکیل پایه یک دادگستری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: 60 دقیقه مشاوره حقوقی فوق تخصصی با وکیل پایه یک دادگستری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 450,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: ثبت انلاین لایحه فوری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: ثبت انلاین لایحه فوری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 5,000,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: ۱۰ دقیقه مشاوره حقوقی با کارموز وکالت (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: ۱۰ دقیقه مشاوره حقوقی با کارموز وکالت (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 200,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: پاسخ به سوال حقوقی کمتر از 5 دقیقه (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: پاسخ به سوال حقوقی کمتر از 5 دقیقه (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 100,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: ۲۰ دقیقه مشاوره با کارشناسان حقوقی (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: ۲۰ دقیقه مشاوره با کارشناسان حقوقی (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 200,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: ۳۰ دقیقه مشاوره حقوقی با کارموزان وکالت (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: ۳۰ دقیقه مشاوره حقوقی با کارموزان وکالت (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 280,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: ۱ ساعت مشاوره حقوقی آنلاین با وکیل (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: ۱ ساعت مشاوره حقوقی آنلاین با وکیل (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 380,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: مشاوره حقوقی حضوری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: مشاوره حقوقی حضوری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 1,000,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: مطالعه اوراق پرونده به همراه 5 دقیقه مشاوره حقوقی توسط وکیل (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: مطالعه اوراق پرونده به همراه 5 دقیقه مشاوره حقوقی توسط وکیل (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 500,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: نگارش نامه ها و درخواست های اداری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: نگارش نامه ها و درخواست های اداری (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 500,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: ارزیابی وکیل پرونده حقوقی (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: ارزیابی وکیل پرونده حقوقی (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 1,000,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: محاسبه فوری دیه توسط وکیل (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: محاسبه فوری دیه توسط وکیل (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 250,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
درخواست جهت: محاسبه فوری مهریه به نرخ روز (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
درخواست جهت: محاسبه فوری مهریه به نرخ روز (بعد از پرداخت وکلای زیر ۵ دقیقه با شما تماس میگیرند)
لطفا مبلغ 200,000 تومان را به شماره کارت 6219861069798741 به نام آناهیتا توکلی واریز کنید و سپس اطلاعات واریز را در فرم زیر ثبت نمایید.
نظرات
فاطیما
یکی از موضوعاتی که در قراردادها کمتر مورد توجه قرار میگیرد، نحوه پایان یافتن آنهاست. معمولاً هنگام تنظیم قرارداد همه تمرکز روی مبلغ، موضوع معامله و تعهدات طرفین قرار میگیرد، اما اینکه در چه شرایطی قرارداد میتواند پایان پیدا کند هم اهمیت زیادی دارد. این صفحه دقیقاً به همین موضوع پرداخته و انحلال قرارداد را در سه حالت تفاسخ، فسخ و انفساخ بررسی کرده است. طبق توضیح مطلب، قرارداد یک توافق الزامآور است که برای طرفین حقوق و تعهداتی ایجاد میکند و با انحلال آن، آثار حقوقی قرارداد نیز از بین میرود. در تفاسخ، هر دو طرف برای پایان دادن به قرارداد توافق میکنند. در فسخ، یکی از طرفین با تکیه بر اختیار قانونی خود اقدام میکند و در انفساخ نیز تحقق شرایطی میتواند باعث پایان قرارداد شود، بدون اینکه اراده طرفین نقش مستقیم داشته باشد. به نظرم تفاوت فسخ و تفاسخ برای کسانی که قرارداد امضا میکنند بسیار مهم است. اگر هر دو طرف با پایان همکاری موافق باشند، موضوع با حالتی که فقط یکی از آنها قصد پایان دادن به قرارداد را دارد متفاوت خواهد بود. در حالت دوم باید بررسی شود که آیا شخص واقعاً اختیار قانونی فسخ دارد یا نه. مقاله هم تأکید میکند که فسخ یکطرفه باید بر اساس اختیاراتی باشد که قانون در اختیار شخص قرار داده است. همچنین نباید انحلال قرارداد را با بطلان یکی دانست. طبق توضیح صفحه، در انحلال، قرارداد ابتدا صحیحاً شکل گرفته و بعداً به دلیل یکی از حالات قانونی یا توافق طرفین از بین میرود؛ اما در بطلان، از ابتدا اثر حقوقی برای قرارداد ایجاد نشده است. به همین دلیل استفاده از یک عبارت کلی مثل «قرارداد را برهم میزنم» برای تصمیمگیری حقوقی کافی نیست. باید مشخص شود علت پایان قرارداد چیست، چه حقی برای شخص وجود دارد و چه آثاری بعد از پایان قرارداد ایجاد میشود. اگر شرایط پیچیده باشد، بررسی متن قرارداد توسط وکیل یا دریافت مشاوره حقوقی میتواند قبل از هر اقدام رسمی، وضعیت را روشنتر کند.
زهره
این مطلب از این جهت برایم جالب بود که نشان میدهد پایان دادن به یک قرارداد همیشه به یک شکل انجام نمیشود. خیلی وقتها در صحبتهای روزمره گفته میشود «قرارداد را فسخ کنیم»، در حالی که از نظر حقوقی ممکن است وضعیت موجود اصلاً فسخ نباشد. مقاله سه حالت تفاسخ، فسخ و انفساخ را برای انحلال قرارداد توضیح داده و تفاوت آنها را بر اساس نحوه پایان پیدا کردن قرارداد بیان کرده است. در تفاسخ، اصل ماجرا توافق دو طرف است. یعنی طرفین با رضایت یکدیگر تصمیم میگیرند قراردادی را که قبلاً منعقد کردهاند پایان دهند. مقاله همچنین اشاره میکند که اگر در زمان قرارداد مالی میان طرفین جابهجا شده باشد، موضوع بازگرداندن آن هم باید مورد توجه قرار گیرد. اما در فسخ، شرایط متفاوت است. اگر یکی از طرفین بخواهد به صورت یکطرفه قرارداد را منحل کند، باید بررسی شود که قانون یا خود قرارداد چنین اختیاری را برای او ایجاد کرده است یا خیر. این موضوع به نظرم یکی از مهمترین قسمتهای مطلب است، چون ممکن است شخص بدون بررسی شرایط، تصور کند هر زمان که از معامله یا قرارداد منصرف شد میتواند آن را فسخ کند. انفساخ هم تفاوت دیگری دارد و طبق توضیح صفحه، در این حالت انحلال قرارداد بدون دخالت اراده طرفین و در نتیجه تحقق شرایطی که موجب انفساخ میشود اتفاق میافتد. بنابراین این سه اصطلاح را نمیتوان صرفاً سه عبارت مختلف برای یک موضوع دانست. موضوع تفاوت انحلال با بطلان هم برای کسانی که با قراردادها سروکار دارند مهم است. در انحلال، قرارداد ابتدا ایجاد شده و بعداً آثار آن از بین میرود، ولی بطلان به وضعیتی مربوط میشود که قرارداد از ابتدا اثر حقوقی موردنظر را نداشته است. در مجموع، به نظرم قبل از اینکه کسی برای پایان دادن به یک قرارداد اقدام کند، بهتر است ابتدا نوع قرارداد، مفاد آن و دلیل پایان دادن به رابطه قراردادی بررسی شود. یک مشاوره حقوقی دقیق، مخصوصاً وقتی قرارداد از نظر مالی یا تعهدات اهمیت زیادی دارد، میتواند در تشخیص مسیر درست کمککننده باشد.
نریمان
به نظرم یکی از نکات مهم این مطلب، توضیح تفاوت بین تفاسخ، فسخ و انفساخ است، چون این سه اصطلاح گاهی به جای یکدیگر استفاده میشوند، در حالی که از نظر حقوقی یکسان نیستند. طبق توضیح صفحه، تفاسخ زمانی اتفاق میافتد که هر دو طرف قرارداد با توافق یکدیگر تصمیم بگیرند قرارداد را منحل کنند. فسخ زمانی مطرح میشود که یکی از طرفین بر اساس اختیار قانونی یا حق فسخی که برای او وجود دارد، قرارداد را برهم بزند و انفساخ هم حالتی است که قرارداد بدون دخالت اراده طرفین و به دلیل تحقق یک وضعیت مشخص منحل میشود. این تفاوت به نظرم در قراردادهای روزمره اهمیت زیادی دارد. ممکن است شخصی فقط بگوید «میخواهم قرارداد را فسخ کنم»، اما قبل از این کار باید مشخص شود آیا واقعاً حق فسخ وجود دارد یا اینکه طرفین باید با توافق یکدیگر قرارداد را تمام کنند. در خود مقاله هم توضیح داده شده که فسخ یکطرفه باید در چارچوب اختیاراتی باشد که قانون برای شخص در نظر گرفته است. بنابراین صرف ناراضی بودن از ادامه قرارداد، لزوماً به معنای وجود حق فسخ نیست. بحث تفاوت انحلال و بطلان هم بخش مهم دیگری از مطلب است. در انحلال، قرارداد در ابتدا ایجاد شده و آثار حقوقی داشته و بعداً به یکی از روشهای گفتهشده از بین میرود؛ اما در بطلان، طبق توضیح مقاله، از ابتدا اثر حقوقی موردنظر ایجاد نشده است. به همین دلیل اگر کسی با یک قرارداد مشکل پیدا کرده، بهتر است قبل از هر اقدامی متن قرارداد و شرایط ایجادشده بررسی شود. مشاوره حقوقی در این مرحله میتواند کمک کند مشخص شود موضوع واقعاً فسخ است، تفاسخ است یا یکی از موارد دیگر انحلال قرارداد.