مشاوره حقوقی مطالبه ارث از مادربزرگ

وراث مادربزرگ‌ شما فرزندان بلاواسطه ایشان عموها و عمه های شما هستند اگر هم پدر یا مادر مادربزرگتان در قید حیات باشند آنها نیز از وراث مادربزرگ شما هستند در غیر این صورت شما بعنوان اولاد با واسطه و نوه ایشان به همراه پدربزرگتان که پدرِ پدرتان و همسر مادربرزگتان است از مادربزرگتان ارث می برید(البته اگر پدربزرگتان (پدر پدرتان)هم در قید حیات هستند ایشان هم با شما ارث می برند) .

ببین عزیزم، سوالت خیلی خوبه و اتفاقاً خیلی‌ها همین اشتباه رو می‌کنن. تو گفتی پدرت تنها بچه‌ی مادربزرگت بوده، ولی چند ساله فوت کرده. حالا می‌خوای بدونی اگه تو (یعنی نوه) فوت کنی، از مادربزرگت چیزی بهت می‌رسه یا نه؟ جوابش اینه که: نه عزیز دلم، تو از مادربزرگت ارث نمی‌بری، چون پدرت قبل از مادربزرگ فوت کرده. چرا؟ چون تو قانون ایران، اول ارث می‌رسه به بچه‌های طرف. حالا اگه بچه‌اش (یعنی پدرت) زنده نباشه، دیگه به نوه‌اش (یعنی تو) نمی‌رسه. مگه اینکه قانون وصیت باشه یا بخوان از سر محبت برات چیزی بنویسن. یعنی چی؟ یعنی مثلاً اگه مادربزرگت یه خونه داشته باشه و بچه‌اش (پدر تو) زنده نباشه، اون خونه نمی‌رسه به تو. بلکه می‌رسه به کسی که تو اون لحظه ورثه حساب می‌شه. حالا ورثه مادربزرگت کیا هستن؟ اگه همسرش (پدربزرگت) زنده باشه، یه چهارم مال رو اون می‌بره. بقیه‌ش بین خواهر و برادرای مادربزرگت تقسیم می‌شه. یعنی حتی اگه اون خواهر و برادرا تو عمرشون یه بارم خونه‌ی مادربزرگتو ندیده باشن، باز طبق قانون، ارث می‌برن ولی تو که نوه‌اشی و شاید کلی براش زحمت کشیدی، بهت چیزی نمی‌رسه چون پدرت زنده نبوده. می‌دونی قانون ایران مثل چی می‌مونه؟ مثل یه نردبون. اول پدر و مادر و بچه‌ها ارث می‌برن. اگه اون‌ها نباشن، می‌ره طبقه بعدی. ولی نمی‌ره پایین بیاد نوه رو بگیره، تا وقتی پدر یا مادر نوه (یعنی بچه‌ی مادربزرگ) زنده نیست. مگر اینکه… مادربزرگت وصیت کرده باشه که یه چیزی بهت بده. مثلاً تو وصیتش نوشته باشه که فلان زمین یا پول رو بده به نوه‌ام. اون‌وقت تا یک‌سوم مالش رو می‌تونه به هرکی دلش خواست بده، حتی به تو. بیشترش هم فقط با اجازه‌ی ورثه ممکنه. خلاصه‌اش اینکه: اگر پدرت قبل از مادربزرگت فوت کرده باشه، تو از مادربزرگت ارث نمی‌بری. مگر اینکه خودش برات وصیت کرده باشه.

آیا شما از مادربزرگ پدری‌تان ارث می‌برید؟» خیر، در فرضی که شما فرزند پدرِ فوت‌شده‌تان هستید و پدر شما قبل از مادربزرگ‌تان فوت کرده باشد، شما ارثی از مادربزرگ‌تان نخواهید برد؛ مگر اینکه در وصیت‌نامه چیزی به نفع شما تعیین کرده باشند یا مشمول قانون وصیت واجب (در کشورهای دیگر) باشید، که در ایران اجرا نمی‌شود. چرا شما ارث نمی‌برید؟ در قانون مدنی ایران، ارث به صورت طبقه‌ای و نسبی منتقل می‌شود. طبق این قانون: طبقه اول وراث: فرزندان متوفی (مثل پسر، دختر) پدر و مادر متوفی همسر متوفی (به نسبت خاص) نوه‌ها (مثل شما)، جزء وراث طبقه دوم نیستند و تنها زمانی ارث می‌برند که پدر یا مادرشان در زمان فوت مادربزرگ یا پدربزرگ زنده باشند. یعنی: ارث به نفع پدر منتقل می‌شود و شما از پدرتان ارث می‌برید، نه مستقیماً از مادربزرگ. پس چون پدر شما قبل از مادربزرگ‌تان فوت کرده، سهم ارث او از مادربزرگش به او نمی‌رسد، بنابراین شما هم چیزی دریافت نمی‌کنید. ورثه مادربزرگ شما چه کسانی هستند؟ برای تشخیص دقیق ورثه، ابتدا باید مشخص شود چه کسانی در زمان فوت مادربزرگ زنده هستند. اگر مادربزرگ شما فقط یک فرزند (پدرتان) داشته و پدرتان فوت کرده باشد: اگر مادربزرگ، همسر (یعنی پدربزرگ‌تان) داشته باشد که زنده باشد → او یک‌چهارم ارث می‌برد باقی مانده‌ی ارث بین ورثه طبقه دوم تقسیم می‌شود: وراث طبقه دوم: نوه‌ها و نتیجه‌ها ارث نمی‌برند پدر و مادر مادربزرگ (یعنی والدین مادربزرگ) اگر زنده باشند، ارث می‌برند خواهران و برادران مادربزرگ (اگر والدین مادربزرگ فوت کرده باشند) به ارث می‌رسند مثال ملموس: فرض کنید: پدر شما (تنها فرزند مادربزرگ) سال‌ها پیش فوت کرده مادربزرگ الآن فوت کند پدربزرگ (شوهر مادربزرگ) زنده است مادربزرگ خواهر یا برادری دارد در این حالت: شوهرش ¼ (یک چهارم) می‌برد مابقی ارث بین خواهر و برادران مادربزرگ تقسیم می‌شود شما چون نوه هستید و فرزند پسری هستید که فوت کرده، هیچ ارثی نمی‌برید نکته مهم: اگر مادربزرگتان وصیت کرده باشد که مثلاً مالی به شما برسد، شما می‌توانید تا یک‌سوم از کل دارایی ایشان را طبق وصیت دریافت کنید. بیشتر از آن، فقط با رضایت همه ورثه ممکن است.

وراث مادربزرگ‌شما فرزندان باواسطه ایشان عموها و همه های شما هستند اگر هم پدر یا مادر پدربزرگتان در قید حیات باشند آنها نیز از وراث هستند در غیر این صورت شما بعنوان اولاد با واسطه و نوه ایشان از مادربزرگتان ارث می برید